እቲ ወሳኒ ካቶድ፡ ኤሌክትሮን ጩራ ፊላሜንት ኣብ ስርዓታት ምትካል ኣዮንን ዋጋ ርጉእ ቀረብ ሰንሰለታትን
ኣብቲ ኣዝዩ ፍሉይ ዝኾነ ዓለም ምፍራይ ሴሚኮንዳክተር፡ ኣቶሚክ-ደረጃ ትኽክለኛነት ንኣሰራርሓ ነፍሲ ወከፍ ማይክሮቺፕ ዝእዝዘሉ፡ ምትካል ኣዮን ከም መስርሕ እምነ ኩርናዕ ደው ኢሉ ይርከብ። ንሱ ድማ ንኤሌክትሪካዊ ባህርያቱ ንምምሕያሽ ኮነ ኢልካ ዶፓንት ኣቶማት ናብ ሲሊኮን ዌፈር ብምእታው፡ መሰረታዊ ከውሒ ትራንዚስተራት ዝፈጥሩ ኣገደስቲ P-N መጋጠሚታት ንምፍጣር ዝሕግዝ ውዱእ ሜላ እዩ። እቲ ጩራ ኣዮን ንባዕሉ ኣቓልቦ ብግቡእ ክእዝዝ እንከሎ፡ ወለዶኡ ግን ኣብ ሓደ ብመታለሊ ቀሊል ግን ከኣ ብዕምቆት ወሳኒ ባእታ እዩ ዝምርኮስ: ማለት ኣብ ፊላሜንት ጩራ ኤሌክትሮን። እዚ ተርሚዮኒክ ኤሚተር ኣብ ውሽጢ እቶም ዝተሓላለኹ ናይ ኤሌክትሪክ ባዶነት ባእታታት ናይቲ ምንጪ ኣዮን ከም ቀዳማይ ክፋል ምንጪ ብርሃን ኤሌክትሪክ ኮይኑ የገልግል፣ ከም ድምጺ ኣልቦን ጸዓት ዘለዎን ህርመት ልቢ ናይ ምሉእ መስርሕ ምትካል ኣዮን ኮይኑ ይሰርሕ።
እዚ ጽሑፍ እዚ፡ ኣብ ውሽጢ መሳርሒታት ምትካል ኣዮን ዝርከብ ፍሉይ ተራ፡ ስርሒታዊ ብድሆታትን ዝምዕብል ቴክኖሎጂታት ፊላሜንት ኤሌክትሮን ጩራታትን ዕምቆት ብምእታው፡ እዚ ባእታ እዚ ስለምንታይ ነቲ ዘመናዊ ሴሚኮንዳክተር ፋብስ ዝጠልቦ ጽሬት፡ ምርግጋእን ኣፍራይነትን ንምዕዋት ኣገዳሲ ምዃኑ ይምርምር። ካብዚ ሓሊፉ፡ ነዞም ልዑል-ዝለበሱ ሃለኽቲ ነገራት፡ ኩባንያታት ዝፈትውዎ፡ ዘተኣማምን ቀረብ ሰንሰለት ዘለዎ ወሳኒ ኣገዳስነት የጉልሕዙዝሆው ኪንግዶን ኢንዱስትሪያልን ንግዳዊን ኮ.ቀጻሊ ስርሓት ዓለማዊ መስመራት ምፍራይ ሴሚኮንዳክተራት ኣብ ምርግጋጽ መተካእታ ዘይብሉ ተራ ይጻወቱ።
I. ዓውደ-ጽሑፍ ምትካል ኣዮን፡ ጠለብ ንጽህና፡ ትኽክለኛነትን ምግማትን።
ምትካል ኣዮንንኣቶማት ዶፓንት (ከም ቦሮን፡ ፎስፎረስ ወይ ኣርሰኒክ) ኣዮናይዝ ብምግባር፡ ናብ ልዑል ጸዓት ምቅልጣፍን ናብ ሲሊኮን ሳብስትሬት ምቕናዕን የጠቓልል። እቲ መስርሕ ኣብ ውሽጢ ልዑል-ባዶ ቦታ ዝፍጸም ኮይኑ፡ ፋሕፋሕ ጩራታትን ብከላ ዌፈርን ንምክልኻል እዩ። ጉዕዞ ናይ ሓደ ኣዮን ካብቲ ምንጪ ኣዮን እዩ ዝጅምር፣ እዚ ድማ ዝተሓላለኸ ምትእኽኻብ ናይ...ናይ ኤሌክትሪክ ቫክዩም ኣካላትካብ ሓደ መበገሲ ጋዝ ፕላዝማ ንምፍጣርን ንምውጻእን ኣብ መጀመርታ ንምትኳርን ዝተዳለወ እዩ።
ኣብ ውሽጢ ምንጪ ኣዮን ዘሎ ቀንዲ ብድሆ ክልተ ዕጽፊ እዩ፡ ቀዳማይ፡ ብከላ እናነከየ ልዑል ክፋል ናይቲ ዝድለ ዶፓንት ኣዮን ዘለዎ ጽዑቕን ርጉእን ፕላዝማ ምፍጣር፤ ከምኡ’ውን ካልኣይ፡ እዚ መስርሕ’ዚ ኣብ ልዕሊ ኣሽሓት ሰዓታት ስራሕ ተደጋጋምን ዘተኣማምንን ኮይኑ ብውሑድ መደብ ዘይተገብረሉ ምቁራጽ ግዜ ምርግጋጽ። እዚ ድማ ነቲ...ኤሌክትሮን ጩራ ፊላሜንት-ውሱን ዕድመ ዘለዎ ሃልኪ ክፋል-ናብ ርሱን ትኹረት ከም ወሳኒ ረቛሒ ኣብ ውጥን ምፍራይን ወጻኢታት ዋንነትን።
II. ፊላመንት ጩራ ኤሌክትሮን፡ ተግባርን መካኒዝምን ከም ቀዳማይ ምንጪ ብርሃን ኤሌክትሪክ
ኣብ ውሽጢ እቲ ኣዮን ምንጪ ክፍሊ፡ እቲ ፊላሜንት ብትኽክል ዝተሃንጸ እዩ።ምንጪ ብርሃን ኤሌክትሪክ ክፋልደበና ኤሌክትሮናት ዝፍኑ። ብተለምዶ ካብ ከም ታንግስተን ወይ ታንታለም ዝኣመሰሉ ድልዱላት ዘይቃወሙ ብረታት ዝህነጹ ብሰንኪ ልዑል ናይ ምቕላጥ ነጥብታቶምን ምቹእ ናይ ኤሌክትሮን ምፍናው ባህርያቶምን፡ እቲ ፊላሜንት ብተጻዋርነት ናብ ጽንኩር ሙቐት (መብዛሕትኡ ግዜ ልዕሊ 2200 ዲግሪ) ይውዕይ።
ጸዓት ምስ ዝወሃቦ ድማ ውሕጅ ቀዳሞት ኤሌክትሮናት ይለቅቕ። እዞም ኤሌክትሮናት ብሓያል ኤሌክትሪክ ፊልድ ይቀላጠፉ እሞ፡ ቁጽጽር ዝግበረሉ ይፈጥሩኤሌክትሮን ጩራ. ኣብ ውሽጢ ምንጪ ኣዮን እዚ ጩራ ክልተ መተካእታ ዘይብሎም ተግባራት ይፍጽም፤
1.Gas Ionization: እቶም ልዑል-ጸዓት ዘለዎም ኤሌክትሮናት ምስ ገለልተኛ ዶፓንት ጋዝ ሞለኪዩላት ብምግጫው ኤሌክትሮናት ይቕንጥጡን ንጩራ ዘድልዩ ኣወንታዊ ኣዮናት ይፈጥሩን።
2. ምቁጽጻር ምግቢን ጽቕጥቕጥን ፕላዝማ፡- እቲ ቀጻሊ ዋሕዚ ኤሌክትሮን ኣብ ፕላዝማ ዘሎ ጸዓት ይመልእ። እቲ ፊላሜንት ዝፍኖ ዋሕዚ ጽቕጥቕጥ ፕላዝማ ብቐጥታ ይቆጻጸሮ፣ እዚ ድማ ብግዲኡ ነቲ ንመትከሊ ዝኸውን ዘሎ ናይ ኣዮን ጩራ ዋሕዚ ይእዝዞ።
III. ስርሒታዊ ስናርዮታት፡ ምብስባስን ኣድላይነት ምርግጋእ ቀረብን።
እቲ ፊላሜንት ናይ ምብስባስ ባእታ እዩ። ቀስ ብቐስ ምትናንኡን ካብ ፕላዝማ ምትእስሳር ክመጽእ ዝኽእል ብከላን፡ መደብ ዝተገብረሉ ናይ ምትካእ ዑደት ይእዝዝ። እዚ ክውንነት እዚ ስርሒታዊ ስናርዮታት ኣብ ክትግምቶ እትኽእል ቀረብ ብብዝሒ ከም ዝምርኮሱ ይገብሮም፤
ልዑል-እዋናዊ ምትካል:ልዑል መጠን ዶዝ ዝጠልቡ መስርሓት ንፊላሜንት ናብ ደረቶም ይደፍእዎ፣ እዚ ድማ ልዑል ልቀት ዋሕዚ ይጠልብን ናብ ዝቐልጠፈ ምብስባስ ይመርሕን። ከምዚኦም ዝበሉ መስርሓት ዘካይዱ ፋብስ ንውጽኢት ንምዕቃብ ርጉእ፣ ኣብ{1}}ግዜ ቀረብ ልዑል-ጽሬት ዘለዎም መተካእታታት የድልዮም።
ትሑት-ጸዓት ልክዕነት ዘለዎ ምትካል:ምርግጋእ ልዕሊ ኩሉ እዩ። ኣብ ፍኖት ፊላሜንት ዝፍጠር ፍልልይ ምልውዋጥ ፕላዝማ ከስዕብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ንጽንዓት ጩራ ይጸልዎ። ካብ ዕስለ ናብ ዕስለ ቅኑዕ ናይ ንብረት ባህርያትን ጂኦሜትሪን ዘለዎም ፊላሜንት ምጥቃም ንመስርሕ ቁፅፅር ወሳኒ እዩ።
ዘይተመደበ ናይ ምቁራጽ ግዜ ምጉዳል፤ቅድሚ እቲ ዝተመደበሉ ምትካኡ ምፍሻል ፊላሜንት ነቲ ምትካል ደው የብሎ። ነቲ ምንጪ ንፋስ ንምውጻእ፡ ነቲ ፊላሜንት ንምትካእ፡ ንቑልቁል ንምውራድን ነቲ መሳርሒ ዳግማይ ንምብቃዕን ዝወስድ ግዜ ኣዝዩ ብዙሕ ወጻኢታት ዝሓትት እዩ። ስለዚ ፋብስ ኣብቶም ጽሬት ናይ ሓደ ትእዛዝ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንነዊሕ-ግዜ ዝጸንሕ፡ ርጉእ ቀረብ ዘተኣማምን ፊላሜንት ከረጋግጹ ዝኽእሉ ኣቕረብቲ ይምርኮሱ። እዚ ድማ ብሰንኪ ሕጽረት ክፋላት መስመር ምፍራይ ንዝፍጠር ሓደጋ ምቁራጽ የቃልል።
IV. ተራ ፍሉያት ኣቕረብቲ፡ ዙዝሆው ኪንግዶን ኢንዱስትሪያልን ንግዳዊን ኩባንያ፡ ሊሚተድ።
ኣብዚ ልዑል-ዕዳጋ ዘለዎ ሃዋህው፡ ዋጋ ናይ ሓደ ርግጸኛ፡ ብቴክኒካዊ መዳይ ብቑዕ ኣቕራቢ ልዕሊ ዓቐን ክግለጽ ኣይክእልን። ከም በዓል ዙዝሆው ኪንግዶን ኢንዱስትርያል ኤንድ ኮሜርሻል ኮ. ተራኦም ኪኖ ቀሊል ማኑፋክቸሪንግ ዝዝርጋሕ እዩ፤
ቅኑዕ ጽሬትን ጽሬት ንብረትን፤ንሳቶም ብጽኑዕ ስፔሲፊኬሽን ዝተሰርሑ ናይ ኤሌክትሮን ጩራ ፊላሜንት ይህቡ፣ እዚ ድማ ቅኑዕ ጂኦሜትሪካዊ ተጻዋርነት፣ ውህደት ንብረት (ንኣብነት፣ ፍሉይ ዶፕድ ታንግስተን ወይ ታንታሉም ኣሎይስ)፣ ከምኡ’ውን ባህርያት ልቀት የረጋግጹ። እዚ ቅኑዕነት እዚ ንመስርሕ ምድግጋም ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
ርጉእ ዓቕሚ ምፍራይን ምርግጋፅ ቀረብን፤ንሴሚኮንዳክተር ፋብስ፡ ትንበያ ዝግበረሉ ቀረብ ሰንሰለት ከም ጽሬት ክፍሊ ኣገዳሲ እዩ። ሓደ እሙን ኣቕራቢ ንኽልቲኡ ውጥን ትእዛዛትን ክመጽእ ዝኽእል ህጹጽ ሕቶታትን ንምምላእ እኹል ዓቕሚ ምፍራይን ዝርዝር ጥረ ነገራትን ይሕሉ፣ ፋብስ ብዘይ ወዓል ሕደር ናይ ጽገና መደባቶም ክፍጽሙ ከም ዝኽእሉ የረጋግጽ።
ቴክኒካዊ ደገፍን ምትሕብባርን፤ከም በዓል ኪንግዶን ዝኣመሰሉ ኣቕረብቲ ነቲ ተሪር ናይ ስራሕ ሃዋህው ምንጪታት ኣዮን ብምርዳእ፡ ምስ ኣፍረይቲ መሳርሕታትን ናይ መወዳእታ-ተጠቀምትን ኮይኖም ንፍሉይ ኣፕሊኬሽናት ዲዛይን ፊላሜንት ንምምሕያሽ ክሰርሑ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ዕድመ ኣገልግሎት ከናውሕ ወይ ምርግጋእ ጩራ ከማሓይሽ ይኽእል።
ኣብ ውሽጢ ኤሌክትሪክ ቫክዩም ኮምፖነንትስ ምውህሃድ፤ከም ሕመረትምንጪ ብርሃን ኤሌክትሪክ ክፋል፣ እቲ ፊላሜንት ምስ ካልኦት ፍጹም ክራኸብ ኣለዎ።ናይ ኤሌክትሪክ ቫክዩም ኣካላት-እቲ ምንጪ ክፍሊ፣ መከላኸሊታትን ኤሌክትሮድታትን። ሓደ ሞያዊ ኣቕራቢ ፍርያቶም ንዘይተሓላለኸ ውህደትን ዘተኣማምን ኣፈፃፅማን ልክዕ መካኒካውን ኤሌክትሪካውን መተሓላለፊ ጠለባት ከምዘማልኡ የረጋግፅ።
V. ብድሆታትን መጻኢ ኣጠማምታን
መጻኢ ምትካል ኣዮን ካብ ፊላሜንትታትን ቀረብ ሰንሰለቶምን ዝያዳ ይሓትት፤
ምዕቡል መስመር ጠለባት፤መስርሕ ኖድስ ናብ 3nmን ትሕቲኡን እናነከዩ ምስ ከዱ፡ ንብከላን ናይ መስርሕ ፍልልይን ተጻዋርነት ናብ ዜሮ ይቐርብ። ፊላሜንት ኣብ ኣዝዩ-ጽሩይ ከባቢታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዝለዓለ ደረጃ ጽሬት ዘለዎ ክስራሕ ኣለዎ።
ትንበያዊ ውህደት ጽገና፤መረዳእታ ኣፈፃፅማ ፊላሜንት (ቮልቴጅ፣ ዋሕዚ ዝንባለታት) ንትንበያ ትንታነታት ክውዕል ይኽእል። ኣብ መንጎ ሰራሕቲ መሳርሒታት፡ ፋብስን ኣቕረብቲ ኣካላትን ዝግበር ጥቡቕ ምትሕብባር ነዞም ሞዴላት ከጽርዮም ይኽእል እዩ፣ ንመደብ ዝተገብረሎም ምትካእ ናብ ብልክዕ ግዜ ዝሓለወ ምምሕያሻት ክቕይሮም ይኽእል።
ናይ ቀረብ ሰንሰለት ጽንዓት፤ኣብ ቀረባ እዋን ዘጋጠመ ዓለማዊ ፍጻመታት፡ ንኣገደስቲ ኣካላት ዝኸውን ተጻዋርነት ዘለዎ፡ ብዙሕ-ፍልፍልታት ዘለዎ ቀረብ ሰንሰለት ስትራተጂካዊ ኣገዳስነቱ ኣስሚሮምሉ እዮም። ኣብ ወሰንቲ ዞባታት ዝርከቡ ርጉኣትን ብቴክኒካዊ መዳይ ዓቕሚ ዘለዎምን ኣቕረብቲ ነቲ ኢንዱስትሪ ኣገዳሲ መከላኸሊን ተዓጻጻፍነትን ይህብዎ።
VI. መደምደምታ፡ መተካእታ ዘይብሉ ባእታ፡ ኣገዳሲ ምሕዝነት
ኣብ መደምደምታ፡ እቲ ናይ ኤሌክትሮን ጩራ ፊላሜንት ካብቲ ቀሊል ሃልኪ ኣዝዩ ዝዛይድ እዩ። ትኽክለኛነት እዩ።ምንጪ ብርሃን ኤሌክትሪክ ክፋልዘተኣማምን ኣሰራርሓኡ መሰረታዊ ን...ኣዮን ምትካልከይዲ። ኣፈጻጽምኡን ክግመት ዝኽእል ዕድመኡን ኣብ ናይ ስራሕ ግዜ፣ ውጽኢትን ምህርትን ናይ ብዙሓት{1}}ሚልዮናት-ዶላራት መሳርሒታት ምትካል ብቐጥታ ጽልዋ ኣለዎ።
ስለዚ ርጉእ ቀረብ ልዑል-ፅሬት ዘለዎም ፊላሜንት ምውሓስ ንኣፍረይቲ ሴሚኮንዳክተራት ስትራተጂካዊ ግድን እዩ። ኣቕረብቲ ከም...
ዙዝሆው ኪንግዶን ኢንዱስትሪያልን ንግዳዊን ኮ.ነዚ ወሳኒ ምርግጋእ ምሃብ። ቅኑዕን ዘተኣማምንን ፍርያት ብምቕራብን ቀጻልነት ቀረብ ሰንሰለት ብምርግጋጽን፡ ንኣፍረይቲ መሳርሕታትን ፋብታትን፡ እቲ ኣገዳሲ "ህርመት ልቢ" ምንጪ ኣዮናቶም ብቐጻሊ ናህሪ ከም ዝቕጽል ብምትእምማን፡ ዶባት ቴክኖሎጂ ኣብ ምድፋእ ከተኩሩ ሓይሊ ይህቡ። ኣብቲ ዝተሓላለኸ ሳዕስዒት ምፍራይ ሴሚኮንዳክተር፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘተኣማምን ሽርክነት ምቹእ ጥራይ ኣይኮነን፤ ንገስጋስ መሰረታውያን እዮም።
